Yorgos Poniridis (1885 – 1982)

 

Για την Ελληνική έκδοση του κειμένου πατήστε εδώ

 

 

Yorgos Poniridis 1885 yılında Kadıköy’de doğdu. Fakat kendisi 1882 yılında doğduğunu açıkladı. Tanınmış bir besteci ve kemancıydı. İstanbul’da keman çalmayı öğrendi ve Aziz Efimia Kilisesinde Bizans Müziğini tanıdı. Ayrıca amatör olarak nefesli sazlar çalmayı öğrendi.

Brüksel’deki Konservatuarda müzik okudu ve Al.Marso’dan keman, P.Zilson ve M.Mbuselmans’tan teori dersleri aldı. 1918 yılına kadar beste okudu ve özellikle Evgenios İzai’den keman dersleri aldı. 1919-1925 yılları arasında Paris’teki Schola Cantorum’da Vensan Endi ve Almber Rusel ona kontrpuan ve beste öğretti. Paris’te de Amede Gastue ile Gregoryen Bestesini okudu ve Stravinski, Sati ve Prokofiyef gibi tanınmış bestecileri öğrendi.

Belçika (Brüksel’deki Kral Operası Orkestrasında), Fransa ve Almanya’daki önemli orkestralarda kemancı olarak çalıştı. Saint-Leu Korosu ve Paris’teki Üniversite Öğrencileri Korosu şefiydi. O dönemde Paris’teki “Moris Senar” Yayınevi onun birçok eserini yayınladı. Birçok eseri Paris’te başarıyla seslendirildi. Başlıcaları şunlardır: “Trois mélodies grecques” (Malakasis’in şiiri, 1924), “Έξι Ελληνικές λαϊκές μελωδίες” (Altı Yunan ve halk melodisi, ses ve piyano için, 1915, yayın: 1926), Δύο πρελούντια (İki prelüt, 1916, yayın: 1924), “Ελληνικοί Ρυθμοί” (Yunan Üslupları, 1924, piyano için, yayın: 1928), “Τρία βυζαντινά μέλη” (Üç Bizans Bestesi, sayı 1, koro ve orkestrasyon için, 1924, yayın: 1929) ve “Δύο Σεπτέτα” (İki Settetto, ses, piyano ve telli sazlar için, 1925, yayın: 1927). “Δύο Ελληνικοί Χοροί” (İki Yunan Korosu, piyano için, 1926) adlı eser, “Oxford University Press” Yayınevi tarafından Londra’da yayınlandı. “Δύο Σεπτέτα” (İki Settetto, ses, piyano ve telli sazlar için, 1925, yayın: 1927) adlı eser kaybolmuştu. 1926 yılında «Palmes Académiques» Fransız ödülüyle ödüllendirildi.

1938 yılında Yunanistan’a yerleşti. İlk dönemde dönüşünden sonra yaşayabilmek için tiyatro müziği besteledi. Tiyatro eserleri için aşağı yukarı on beş fon müziği yazdı. Onlardan on fon müziği Atina’daki “Yunan Tiyatrosu Müzesi ve Eğitim Merkezi”de korundu.

Bundan sonra Yuananistan’daki Uluslararası Müzik Enstitüsü vekilliği, 1943-1959 yılları arasında Eğitim Bakanlığı müzik bölümü başkanlığı, 1949 yılında Müzik Eleştirmenleri Derneği üyeliği ve Atina Devlet Orkestrası sanat kurulu başkan vekilliği görevlerini üstlendi.
Onun şerefine Kral 1. Yorgos’un altın haçı ödülünü aldı. 1964 yılında Hamburg’da Dördüncü Çağdaş Müzik Tiyatrosu Uluslararası Konferansında Yunanistan’ı temsil etti. Makale yazarı olarak şeçkinleşti: Avrupa gazetelerine çalışıp İtalyan Raseniya Müzikali ve Fransız Revü Müzikalinin yazışan üyesi oldu. Aynı zamanda araştırmalarını Yunan gazetelerinde yayınladı.
Müzik alanı ile ilişkisi olan bir sanat kişiliğiydi: Soliloques Pathétiques d’ un Pèlerin-Pasionné toplamında 1930’lι yıllar süresince Yorgos Poniridis’in Fransıca yazdığı romantik ve aşk şiirleri vardı. 1951 yılında o şiirler, Brüksel’de Lettres et Sciences Yayınevi tarafından yayınlandı.

Sözü edilmeğe değer olan ve Yunanistan’da ve yurtdışında yayınlanan bazı eserleri şunlardır: “Trois Preludes Symphoniques” (Atina Fransız Enstitüsü, Atina, 1949), “Πρελούδιο και Φούγκα” (Prelüt ve Füg, telli sazlar için, 1919) (yayın: Yunan Besteciler Birliği/Hükümet Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanı ve Diyanet İşleri Başkanlığı, Atina, 1958), “Griechische Lieder” – “Η Παναγία της Σπάρτης” (Ispart’taki Meyrem Ana, Universal, Wien, 1960), “Συμφωνικό Τρίπτυχο” (Senfonik Üçlü, Milli Eğitim Bakanı ve Diyanet İşleri Başkanlığı, Atina, 1966), “Παναγία της Σπάρτης” (Ispart’taki Meyrem Ana, A.Sikelianos’un şiirinde, 1942), “Ανέβηκα στα Άγραφα” (Les rochers de Agrafa, ses ve piyano için, yayın: Gaitanos), “Η Κασσιανή” (Kassiani, mezosoprano, karışık koro ve orkestra için kantat, Yorgos Poniridis’in kardeşi Menelaos’a ithaf edilmiş, 1939).

Poniridis’in beste üslubu, kendisin “απόλυτο διάφωνο” (mutlak çiftseslilik) olarak adlandırdığı ve bir özel sistem olan serializm tarzına dayandı. Avrupa’da en gelişmiş Yunan bestecisi sayılarak incelikli duyarlılık, yapmacıktan uzak asil üsluba sahip olarak nitelendirildi. Yunan ve özellikle Bizans Müziğinden etkilendi. Yorgos Poniridis, tanınmış Fransız müzik eleştirmeni tarafından “harika ses sanatçısı” olarak nitelendirildi.
1982 yılında Yunanistan’da Atina’da vefat etti.

ESERLERİ:

Sahne müziği: “Τα δημιουργηθέτα συμφέροντα” (Yaratılmış çıkan, Mbenavente’nin eseri, 1939), “Κύριος Πουρσονιάκ” (Pursoniak Efendi, Molieros’un eseri, 1940), “Αντιγόνη” (Antigoni, Sofoklis’in eseri, 1940), “Η Βεντάλια” (Yelpaze, Golonti’nin eseri, 1941), “Τα καπρίτσια της Μαριάννας” (Marianna’nın Kaprisleri, A. de Misse’nin eseri, 1939), “Ζωρζ Νταντέν” (Zorz Daden, telli sazlar için Molieros’un eseri, 1939), “Φραντζέσκα ντα Ρίμινι” (Frantzeska da Rimini, Da Anutsio’nun eseri, 1939), “Τρικυμία” (Fırtına, Şekspir’in eseri, 1939), “Βολπόνε” (Volpone, M.Tzonson’un eseri, 1939), “Χιονάτη βασίλισσα” (Pamuk Prenses, Andersen’in eseri, 1940).

Opera: “Λάζαρος” (Lazaros, P.Prevelaki’nin metni, dört sahnede, ses ve piyano partisonunda dayanan bir müzikal tragedya, 1960–70).

Antik Drama için Müzik: “Αντιγόνη” (Antigoni, Sofoklis’in eseri, İ.Griparis’in çevirisi, 1940).

Ses bilgisi: “Βυζαντινό μέλος” (Bizans Bestesi, 1. sayı, koro ve orkestra için, 1924). Ses, piyano ve telli sazlar için iki Settetto, bilinmeyen şiir ve kayıp eser (1925). Ses ve piyano için iki Şiir, K.Kristallis’in ve M.Kalvokoresis’in şiiri (1928–29. “Βυζαντινό μέλος” αρ. 2 (Bizans Bestesi, 2. sayı, koro ve orkestra için, 1938), “Κασσιανή” (Kassiani, 1939). Mezosoprano, koro ve orkestra için Cantata. “Θούριος” (Marş, ses, boru ve davul için, toplanmamış bir eser, 1943). Ses ve telli sazlar için iki müzik Anlatma, Seferis’in siiri, (1956).

Orkestra için müzik: “Πρελούδιο και Φούγκα” (Prelüt ve Füg, telli sazlar için, 1919), “Συμφωνικό τρίπτυχο” (Senfonik Üçlü, 1927), “Συμφωνία αρ. 1” (Senfoni 1. sayı, 1935), “Τρία συμφωνικά Πρελούδια” (Üç senfonik Prelüt, 1938), “Λυρική σουίτα” (Lirik süit, telli sazlar için, 1941), “Συμφωνία αρ. 2” “Της Ανοίξεως“ (“İlk bahar”ın Senfoniği 2. sayı, 1942), “Η χώρα που δεν πεθαίνει” (Ölmez ülke, Palamas’ın aynı adlı toplamasından senfonik şiir, 1958), “Μικρή συμφωνία” {Küçük senfoni, telli sazlar ve vurmalı sazlar için, “Όνειρο” (Rüya) adlı Seferis’in eserinde dayanan 1958}, “Κοντσέρτο γιο κόρνο και έγχορδα” (Korno ve telli sazlar için Konçerto, 1962), “Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα” (Piyano ve orkestra için Konçerto, 1968), “Κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα” (Keman ve orkestra için Konçerto, 1969), “Κοντσέρτο για βιολοντσέλο, ορχήστρα εγχόρδων και κρουστά” (Viyolonsel, telli sazlar ve vurmalı sazlar için Konçerto, 1971), “Κοντσέρτο για φλάουτο και ορχήστρα” (Flüt ve orkestra için Konçerto, 1972), “Το καράβι” (Gemi, eksik ve toplanmamış bir eser), “Μοιρολόγι” (Ağıt, eksik ve toplanmamış bir eser).

Bale: “Δωδεκαήμερων” (On iki günlük, kayıp bir eser, bilinmeyen insanın eseri, 1934).

Oda Müziği: “Τραγούδι” (Şarkı, keman ve piyano için, 1928), “Σονάτα αρ. 1” (Sonat sayı 1, keman ve piyano için, 1940), “Τραγούδι” (Şarkı, viyolonsel ve piyano için, 1940), “Τρίο αρ. 1” (Trio say 1, keman, viyolonsel ve piyano için, 1944), “Σουίτα” (Süit, viyolonsel ve piyano için, 1953), “Σονάτα” (Sonat, flüt ve piyano için, 1956), “Κουαρτέτο αρ. 1” “των Χριστουγέννων” (Noel için Kuartet sayı 1, telli sazlar için, 1959), “Κουαρτέτο αρ. 2” “των Θεοφανίων” (İsa Peygamber’in vaftizi yortusu için Kuartet sayı 2, telli sazlar için, 1959), “Σονάτα” (Sonat, klarnet ve piyano için, 1962), “Τρίο” (Trio, flüt, obua ve klarnet için, 1962), “Κουαρτέτο” (Kuartet, obua, klarnet, fagot ve ksilofon için, 1962), “Σονάτα αρ. 2” (Sonat sayı 2, keman ve piyano için, 1963), “Τρίο” (Trio, klarnet, fagot ve ksilofon için, 1963), “Κουαρτέτο” (Kuartet, flüt, obua, viyola ve fagot için, 1963), “Σονάτα” (Sonat, obua ve piyano için, 1964), “Κουαρτέτο αρ. 3” (Kuartet sayı 3, telli sazlar için, 1965), “Κουαρτέτο αρ. 4” (Kuartet sayı 4, telli sazlar için, 1966), “Τρίο αρ. 2” (Trio sayı 2, keman, viyolonsel ve piyano için, 1966), “Κουιντέτο” (Beşli, flüt, obua, klarnet, korno ve fagot için, 1966), “Σονάτα” (Sonat, viyola ve piyano için, 1967), “Σονάτα” (Sonat, viyolonsel ve piyano için, 1967), “Τρίο αρ. 3” (Trio sayı 3, keman, viyolonsel ve piyano için, 1967), “Κουαρτέτο αρ. 5” (Kuartet sayı 5, telli sazlar için, 1970), “Σουίτα” (Süit, flüt, keman, viyola ve viyolonsel için, 1970), “Μουσική για τούμπα και πιάνο” (Tuba ve piyano için Müzik, 1971), “Μουσική για τρία κόρνα και κρουστά” (Üç korno ve vurmalı sazlar için Müzik, 1971), “Τρία λυρικά κομμάτια” (Üç lirik kısım, klarnet ve piyano için, 1972), “Μουσική για τρία τρομπόνια και πιάνο” (Üç trombon ve piyano için Müzik, 1973), “Συνεργεία” (Ekipler, keman, viyolonsel ve vurmalı sazlar için, 1973).

Piyano için Müzik: “Δύο πρελούδια” (İki Prelüt, 1916), “Μικρή σουίτα” (Küçük Süit, 1920), “Σονάτα” (Sonat, 1921), “Ελληνικοί Ρυθμοί” (Yunan Üsluplar, 1924), “Folk dances of the world: Two Greek folk dances” (İki cilt, 1926), “Σκέρτσο” (Neşeli Parça, 1928), “Αττικές σουίτες αρ. 1–3” (Attik süitleri sayı 1–3, 1947), “Πρελούδιο και χορός” (Prelüt ve dans, 1947), “Τέσσερα πρελούδια” (Dört prelüt, 1957), “Ευρυθμίες αρ. 1–5” (Armoniler sayı 1–5, 1956–71), “Ευμολπίες αρ. 1–4” (Evmolpies sayı 1-4, 1965–69), “Τριλογίες αρ. 1–4” (Trilojiler sayı 1-4, 1961–68), “Σονάτα αρ. 3” (Sonat sayı 3, 1968), “Μότο περπέτουο” (Moto perpetuo, 1976).

Şarkı: “Έξι ελληνικές λαϊκές μελωδίες” (Altı Yunan halk melodisi, ses ve piyano için, 1915). “Trois mélodies Grecques” (ses ve piyano için, Malakasis’in şiiri, 1924), “Τρία τραγούδια” (Üç şarkı, ses ve piyano için, K.Kavafis’in şiiri, 1934), “Παναγία της Σπάρτης” (Ispart’taki Meyrem Ana, Α.Sikelianos’un şiiri, 1942 ), “Αναδυόμενη” (Sudan çıkan, A.Sikelianos’un şiiri, 1942), “Ο Χάρος” (Azrail, bilinmeyen tarih, L.Porfira’nın şiiri). İki Şarkı: “Εσπερινός” (Akşamlık), “Ο γλάρος” (Martı, L.Porfira’nın şarkı sözü, bilinmeyen tarih), Sikelianos’un iki lirik kısım: “Άνοιξη” (İlkbahar), “Με ξύπνησε στις αμμουδιές” (Kumsalda beni uyandırdı, A.Sikelianos’un şiiri, bilinmeyen tarih), “Το λυρικό γράμμα” (Lirik mektup, bilinmeyen tarih). Επτά τραγούδια για φωνή, φλάουτο και τρίο εγχόρδων (Ses, flüt ve telli sazlar triosu için yedi şarkı, M.Frantzeskos’un şiiri), “Τραγούδια” (Şarkılar, Seferis’in, K.Palamas’ın, M.Malakasis’in ve P.Prevelakis’in şiiri), “Deux mélodies Arméniennes” (ses ve piyano için, Koutchak’ın şiiri, toplanmamış).

Yazar: Andreas Chaniotis, müzisyen, Atina Üniversitesi Müzik Çalışmaları Bölümü

Kaynaklar:

Πτυχιακή εργασία Σπυρίδωνος Τάκα, Γεώργιος Πονηρίδης, σονάτα για βιολί και πιάνο αρ. 1 (1940), ΠΑ.ΜΑΚ., επιβλέπων καθηγητής: Δ. Χανδράκης, Θεσσαλονίκη 2011

Αρχείο Γεωργίου Πονηρίδη – Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη

Γεώργιος Πονηρίδης

http://acropolisproperty.com/%CE%B3%CE%B5%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%80%CE%BF%CE%BD%CE%B7%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B7%CF%82/

Τάκης Καλογερόπουλος, Το λεξικό της Μουσικής, Εκδόσεις Γιαλλέλη, Αθήνα 1998.

Advertisements