Petros Petridis (1892 – 1977)

Για την Ελληνική έκδοση του κειμένου πατήστε εδώ

 

Petros Petridis, 1892 yılında Kapadokyanın Niğde şehrinde dünyaya geldi. Tanınmış bir orkestra şefi., besteci ve akademisyen idi. İstanbul’ daki Zografion Lisesi ve Amerikan Robert Kolejden mezun oldu. 1899′ dan 1911′ e kadar İstanbulda yaşadı. Avrupa’nın en önemli bestecileri ile okuldaki derslerde tanıştı, müziği ise özel ders alarak öğrendi.

1911 yılı Ekim ayında hukuk okumak üzere Paris’ e gitti, ama Yunanistan’a döndüğünde Balkan Savaşı’nda gönüllü savaşmak için öğrenimini terketti. Savaşın devamında gelen ahlak ve değerlerin çöküşü, kendi düşüncesine göre kabullenmediği toplumsal kalıplardan özgürleşmesine neden oldu. Yanya kuşatmasına katıldığı sıralarda Yunan vatandaşlığını aldı.

1913 yılından sonra öğrenimini Paris’ te devam etmek için Fransa’ya döndü. Vagner’ in eserlerini tanıyınca öteki öğrenimlerini terkedip artık yalnız müzikle uğraştı. Yaşamını müzikle ilgili veya başka çeşit yayınlarda (Londrada yayınlanan Müzical Times ve Yunanca “Batı Avrupa”, Bostonun “Christian Science Monitor” gazetelerinde) yazı yazarak sağladı. Antik ve Modern Yunan, İngilizce, Almanca, Türkçe ve Latince dillerini çok iyi bildiği için Yunan veya yabancı gazetelerde yazabiliyordu.

Bundan başka, Londra’da Yunan Büyükelçiliği’ nin Enformasyon Dairesinin yöneticisi olarak çalıştı. Aynı zaman zarfında, Londra Üniversitesinin King’s College’ de Yunan folklor ve müziği dersleri verdi. 1919-1921 yılları arasında Sorbonne Üniversitesi’ ndeki Hubert Pernot Çağdaş Yunan Etüdler Vakfı’ nda okutman (lektör) olarak çalıştı. Üniversitede Yunan Dili ve Edebiyatı hakkında ders veriyordu.

Herhangi bir müzik okulunda öğrenim almadı. Albert Wolff, Floron Smith ve Albert Roussel den özel derslerle müzik eğitimi aldı. Ayrıca çok disiplinli kendi kendine öğrenme programı uyguladı.

Petros Petridis, 1922 yılında Atina’ ya daimi yerleşti. Fakat sık sık Paris’ e gidiyordu. 1958 yılında Sibelius’ un halefi olarak Fransız Güzel Sanatlar Akademisinin, üyeliğini yazışarak sürdüren üyesi oldu. 1959 yılında Atina Akademisi üyesi olarak şereflendirildi. Birçok Avrupa Festivallerinin, Uluslararası Müzik Konferanslarının ve yarışmaların katılımcısı ve jüri üyesi oldu. Revy Musical müdürü Prinier, Felix Martí, René Dumesnil, Boris de Schlözer gibi iki dünya savaşı arasının ünlü müzik eleştirmenlerinden şereflendirildi. Ayrıca müzik eleştirmeni olarak sivrildi. “Πρωία” (Proia), “Καθημερινή” (Kathimerini), “Ελεύθερο Βήμα” (Elefthero Vima), “Βήμα” (Vima) gibi Yunan gazetelerinde çalıştı.

Onu eseriyle etkileyen ve idealleriyle ilham kaynağı olan insan Manolis Kalomiris idi. Petros Petridis, Kalomiris’ in Yunan müziği yarattığını ve besteciliği modern bilim öğretilerine dayandığını düşünüyordu. Kalomiris ile aynı sanat vede genel idealleri paylaşıyordu. O zamanlarda Atinalıların sevdiği operet ve canzonetta gibi İtalyan müziğinden hiç hoşlanmazdı. Τarzı, Bizans müziğinden, Johann Sebastian Bach’ ın kontrpuanından, Nikolai Rimsky-Korsakov ve Modest Mussorgsky’nin vede Claude Debussy’nin izlenimciliğinden değil fakat modalitesinden, etkilendi. Buna rağmen birçoğunun onu Ulusal Ekole katmakta ihtiyatlı olduklarını vurgulamamız gerekir. Bizans kilise müziğine, eşkiya türküleri motiflerine, anadolu makamlarına, antik şekillere ve bundan ileri gelen çok şekilliliğe dayanan Petridis’ in tarzında bütün öğelerin etnik olduğunu gösterdiği için bu sakınganlık şaşırtıcıdır.

Besteci olarak 1917 yılında “Αχτίδα” (Hüzme), “Νανούρισμα” (Ninni, güftesi şair Valaoritis’in), “Η νεράιδα” (Peri), “Ο τρύγος” (Bağ bozumu, yerel halk türküsü), “Λήθη” (Unutulma, güftesi şair Mavilis’in) ve başka şarkılarla tanındı. 1921 yılından sonra en önemli eserlerini yazdı, bunlardan çoğunluğu Paris’ te sunuldu. Bazıları şunlardır: “η Εισαγωγή σε 3 Ελληνικά Θέματα” (3 Yunan temalı kompozisyonlara Prelüt), “Το Πανηγύρι” (Panayır, 3 kısım olup biri “Eşkiyalık türküleri” idi), flüt ve piyano için sonat, “Kammersymphonie” (oda senfonisi), viyolonsel ve piyano için sonat (son üç eser daha sonra besteci tarafından reddedildi), “Θρύλος της Αγάπης” (Aşk Efsanesi) şarkı topluluğu, (güftesi şair Porfira’nın), Yunan Süiti.

Çeşitli müzik türlerinde birçok eser besteledi. Multimodalite ve kontrpuana dayanan homojen bir stil kurdu. Eserlerinde birbirine benzeyen Antik Yunan Dorios – Ypodorios stili hakim.

Dört kısımdan oluşan Yunan adlı ilk senfonisini aşağıdaki linklerden izleyebilirsiniz:

Üflemeli çalgılar ve davul için bestelediği Konçerto Grosso’yu aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz:
https://www.youtube.com/watch?v=mW0k9Kt3O90

Petros Petridis, 1977 yılında Atina’ da vefat etti.

ESERLERİ:

Hayranlık duyduğu Manolis Kalomiris’ in izinde birçoğu kamuoyu tarafından bilinmeyen büyük boyutlu eserler besteledi.

Senfonik müziği: 5 senfoni {“Ελληνική” (Yunanlı senfoni), “Λυρική” (Lirik senfoni), “Παρισινή” (Paris senfoni), “Δωρική ή Πίνδος” (Dorik ya da Pindus), “Ποιμενική” (Pastoral) adıyla)}, “Ελληνική Σουίτα” (Yunan Süiti), ” Κλέφτικοι Χοροί ” (Eşkiyacı türküleri), “Βυζαντινή Θυσία” (Bizanslı kurban, prelüd, arya ve füg), “Ιωνική Σουίτα” (İyon Süiti), “Ο Διγενής Ακρίτας” (Dioyenis Akritas) adlı dramatik senfoni, “Εισαγωγή Πένθιμη και Ηρωική” (Matemli ve Kahramanlıklı Giriş), “Χορικά και παραλλαγές” (Koro ve varyasyaonları, telli çalgılar orkestrası için), “Κοντσέρτο για Ορχήστρα” (Orkestra için Konçerto). Ayrıca bir piyano, iki piyano, bir keman, bir viyolonsel ve telli çalgılar için konçerto ve Grosso konçerto (nefesli çalgılar ve davul için) yazdı.

Sahne ve fonetik müziği: Zefira adlı opera, Aziz Pavlos adlı Bizans Oratoryosu, Konstantin Paleologos’ a adanan İmparator için cenaze töreni müziği, “Ο Πραματευτής” (Seyyar satıcı) adlı bale, “Ιφιγένεια εν Ταύροις” (Iphigenia in Tauris) sahne müziği, “Κυρά Φροσύνη” (Kyra Frosini) ve “Θησεύς” (Theseus) adlı baleler. Ayrıca “Ήχος και Φως της Ακρόπολης” (Acropolis Ses ve Işığı) için müzik yazdı.

Oda müziği: Piyano için 2 Suit, piyano için The Modal and Bimodal keyboard adlı bir “Δωδεκάλογος” modelin parçası, piyano, keman ve viyolonsel için trio, telli çalgılar kuarteti.

Şarkılar: 5 Yunan Melodileri (2. şiir: Gripari – Palamas, 3. şiir: Mavili – Gripari), Aşk Efsanesi (mezosoprano ve piyano için 5 ballad, L.Porfira şiiri), 13 Şarkı (İngiliz şairlerin güfteleri) ve yerel halk türkülerinin birçok değişik uyumlaştırılması.

 Yazar: Andreas Chaniotis, müzisyen, Atina Üniversitesi Müzik Çalışmaları Bölümü

KAYNAKLAR:

Αικατερίνη Ρωμανού, Έντεχνη Ελληνική Μουσική στους νεώτερους χρόνους, εκδόσεις Κουλτούρα, 2006.

Τάκης Καλογερόπουλος, Το λεξικό της Μουσικής, Εκδόσεις Γιαλλέλη, Αθήνα 1998.

Ο ερευνητής της Βέροιας – Πέτρος Πετρίδης

Advertisements