Argiris Kunadis (1924 – 2011)

Για την Ελληνική έκδοση του κειμένου πατήστε εδώ

Argiris Kunadis 1924 yılında İstanbul’da doğdu. Avrupa’da tanınmış bir piyanist, orketra şefi ve besteciydi. Eserleri iki kısımdan oluşur: 1. Halk müziği eserleri 2. Öncü sanat eserleri avangart. Atina ve Yunan konservatuarında müzik okudu. D.Mari ve Sp.Faradato’dan piyano dersleri ve G.A.Papayoannu’dan beste dersleri aldı. Ulusal Burs Kurumu’ndan ve Alman Hükümetinden bursu olduğu için Almanya’daki Fraimburg Devlet Akademisinde V.Forder ile beste ve K.Feter ile orkestra şefliği derslerine devam etti.

Piyano solisti olarak Ulusal Radyo Kurumu Senfoni Orkestrası ve Atina Ulusal Orkestrası ile konserler verdi. 1953 yılında A.Paridis şefliğindeki Atina Ulusal Orkestrası ile A.Kaçaturian’ın piyano konçertosunu ilk defa seslendirdi.

Besteciliğine paralel olarak Savaşta Yunan direnişine destek verdi ve 1943 yılında Yunanistan Birleşik Gençlik Örgütü üyesi olarak örgütün marşını yazdı. Bu eserden dolayı Atina’daki Kallithea hapishanelerine atıldı. Müzisyen olarak Argiris Kunadis, meslektaşı İtalyan hapis müdürünün sempatisini kazandığı için üç gün sonra gizlice serbest bırakıldı.

Yeni kurulmuş Rallu Manu Balesinde 1950 yılında Mikis Theodorakis ve Manos Hatzidakis ile birlikte çalıştı. 1949-1957 yılları arasında ilk bestelerini yaptı. O zamanlarda sanatçımız rembetiko müziğindan; Bartok ve Stravinski gibi bestecilerden etkileniyordu. O dönemden kalan çoğu eserini yadsıdı ama “Σχέδια για ένα καλοκαίρι” (Bir yaz için düşünceler, bariton ve piyano için 6 Yorgos Seferis şiiri, 1949), “Μουσικές στιγμές” (Müzik anları, keman ve piyano için, 1949-50),

“Συμφωνιέτα σε μι με πιάνο obligato” (obligato piyano ile küçük Mi Senfonisi) ve “Απόσπασμα από τον θρήνο της Αντιγόνης του Σοφοκλή” (Sofokli’nin Antigoni ağιtιndan bölüm, kadın sesi ve 5 nefesli saz için, 1956) adlı eserlerini yadsımayarak muhafaza etti.

Bestecilik yaşamının ikinci döneminde atonal, on iki fon müziği, seri müzik ve rastlantısal müzik sistemlerinin etkisinde kaldı. Bizans müziği ağırlığından esinlenen modern bir üslup yarattı. Dolayısıyla lirik öğeden başka bestelenmiş şiirsel söz ve dramatik öğe etkilidir. Özellikle son dönemdeki eserlerinde, istihza ve sosyal eleştiri öğeleri vardır.

En bilinen eserleri şunlardır: “Χορικό” (Koro, senfoni orkestrası için, 1958 yılında yazılmış, 1959 yılında Almanya’daki Köln şehrinde “Çağdaş Müzik Şirketi” sergilemelerinde sunulan ilk Yunan eseri ve 1961 yılında Volfgang Fortner şefliğindeki Berlin Filarmoni Orkestrası tarafından sunulan ilk Yunan eseri), “Ετεροφωνικά ιδιόμελα” (Bitonal ilahiler, senfoni orkestrası için), “Κουϊντέτο” (Kentet, nefesli sazlar için), “Κουαρτέτο” (Kuartet, telli sazlar için), “Χορικόν” (Koro şarkısı). Aynı değerde istihzalı bazı opera eserleri: “Το λαστιχένιο φέρετρο” (Lastik tabut), “Τα μαγεμένα αναλόγια” (Büyülü rahleler), “Τειρεσίας” (Tiresias).

Ulusal Opera tarafından sunulan “Γυρισμός” (Dönüş)’ den başka tüm tek perdelik oyunları Almanya’da seslendirildi. Yunanistan’da hiçbir zaman seslendirilmediler.

Yaratıcılığının ilk döneminde hem “klasik” hem de “hafif” eserleri sık sık Yunan orkestraları tarafından yorumlanıyor ve radyoda yayınlanıyordu.

Orkestra şefi ve öğretmen olarak 1963 yılında W.Fortner’in yardımcılığı; Musica Viva çalgı heyeti müdürlüğü, Fraimburg üniversitesi merkezi bölümü Çağdaş Müzik Enstitü programları müdürlüğü görevlerini üstlendi.

Değinilmesi gereken bir başka konu 50 ve 60’lı yıllar süresince sinema filmleri müziği yazdığıdır: “Ουρανός” (Gökyüzü, Takis Kanellopulos’ un filmi),

“Αντιγόνη” (Antigoni, Yorgos Tzavelas’ın filmi, 1961 yılında Selanik Yunan Sinema Festivalinde ödül aldı).

 

70 ve 80’lı yıllarda halk müziği alanında faaliyet gösterdi. Bu sürecin tanınmış şarkıları şunladır: “Στην πλατεία Αβησσυνίας” (Habeşistan Meydanı’nda),

 

“Do you like the Greece” (Yunanistan’ı sevdiniz mi hanımcığım?),

“Όρτσα τα πανιά” (Yelkenler orsa, Antonis Kalogiannis’in sesiyle),

 

“Δεν περισσεύει υπομονή” (Sabır yetmiyor, Sotiria Bellu’un sesiyle).

Önemli ödüllerden birini, 1973 yılında IGNM-SIMC yarışmasında “Ετεροφωνικά ιδιόμελα” (Bitonal ilahiler) ile aldı.

2011 yılında Fraimburg’da vefat etti.

ESERLERİ:

İlk dönem (1949-1957): Argiris Kunadis’in yadsıdığı ağır eserleri: Baleler: “Σάπφειρος” (Safir, 1950), “Μορφές μιας γυναίκας” (Bir kadının görünümleri, 1950), “Ηλιογέννητη” (Güneşten doğan kız, 1952), “Πανδώρα” (Pandora, 1953). Ayrıca yadsımış olduğu senfoni müziği (Yunan Radyo Televizyonu arşivlerinde bulunan): “Μικρή Σουίτα” (Küçük süit, piyano, klarnet, telli sazlar ve vurmalılar için, 1955), “Μουσική για πιάνο και ορχήστρα” (Piyano ve orkestra için müzik, 1955), Baleler: “Νεκρές φύσεις” (Ölüdoğa, 1956), “Μαντάμ Ορτάνς” (Madam Ortans, 1956), “Παρωδία στ’ άσπρα” (Beyazda parodi, 1956) ve saire.

Yadsınmayan ilk dönemdeki eserler şunlardır: “Μουσικές Στιγμές” (Müzik anları, keman ve piyano için, 1949-50), bariton ve piyano için Seferis’in 6 şiiri: “Σχέδια για ένα καλοκαίρι” (Bir yaz için düşünceler, 1949), “Συμφωνιέτα σε μι με πιάνο obligato” (obligato piyano ile küçük Mi Senfonisi, 1951-54).

Sonraki eserler: “5 συνθέσεις για ορχήστρα” (orkestra için 5 beste, 1957-58), “Χορικόν” (Koro şarkısı, 1960 yılında Köln’deki Çağdaş Müzik Ulusalararası Şirketi Festivalinde ve 1961 yılında Berlin Filarmoni Orkestrasında sunulan ilk Yunan eseri, “Μικρό Κοντσέρτο για φλάουτο και ορχήστρα δωματίου” (Flüt ve oda orkestrası için Küçük Konçerto, 1958), “Ντούο” (Düet, flüt ve piyano için, 1958), “5 σκίτσα για φλάουτο” (flüt için 5 taslak, 1959), “Δοκίμιο” για μεγάλη ορχήστρα δωματίου (Deneme, büyük oda orkestrası için, 1959), “Κουαρτέτο εγχόρδων” (Telli sazlar Kuarteti, 1960), “3 Νυχτερινά” (3 Gece, Sapfo’nun şiiri, soprano ve 5 saz, 1960), “Ντούο” (Düet, flüt ve piyano için, 1961), “Το λαστιχένιο φέρετρο” (Lastik tabut, V.Zioga’nın tek perdelik oyunu, 1962), “5 ποιήματα του Καβάφη” (Kavafis’in 5 şiiri, ses ve piyano için, 1961), “Τρίπτυχο για φλάουτο και ορχήστρα” (Flüt ve orkestra için üçlü, 1964), “Quatro pezzi” (Flüt, viyolonist ve piyano için, 1966), “Ραψωδία” (Rapsodi, Markos Avriliu, N.Egonopulos ve Homeros’un yazısı, kadın sesi ve oda müziği heyeti için, 1966), “Ετεροφωνικά Ιδιόμελα” (Bitonal ilahiler, orkestra için, 1967), “Τα μαγεμένα αναλόγια” (Büyülü rahleler, tiyatro eseri, K.Valentin’in yazısı, oda orkestrası için, 1969), “Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω” (Duymak için kulakları olan duysun, nefesli sazlar kenteti, 1970), “Μπλουζ” (Bluz müziği, flüt ve piyano ya da çembal için, 1970), “Επιτύμβιο στη μνήμη του Τσαρλς Άιβς” για 13 φλάουτα και κρουστά (Çarls Aivs anısına yazıt, flüt ve vurmalılar için, 1972), “Τειρεσίας” (Tiresias, tiyatro eseri, orkestra için, Argiris Kunadis’in yazısı, 1974), “Η Απόδραση” (Kaçış, geri çekilen tiyatro eseri, Valter Yens’in yazısı, büyük oda heyeti için, 1974-75), “Το αηδόνι” {Bülbül, soprano ve 10 (daha fazla) kontrabas için, 1975}, “Για βιόλα και ορχήστρα δωματίου” (Viyola ve oda orkestrası için, 1977), “Το κοντραμπάσο” (Kontrbas, Çehof’un tiyatro eseri, 9 kontrbas, salon orkestrası ve manyetik bant için, 1978), “9 ποιήματα του Μ. Σαχτούρη” (M.Sahturi’nin 9 şiiri, bariton, karma koro, gitar, piyano, 3 çello, 2 kontrabas ve vurmalılar için, 1979), “Λυσιστράτη” (Lisistrati, Aristofanis’in eseri, büyük oda orkestrası için, 1980-81), “Αποχαιρετισμός του Μέτοικου”, (Göçmen vedalaşması, erkek sesi ve piyano için, 1982), “5 μικρά ποιήματα του Αλ. Ζακυθηνού” (Al.Zakinthinos’un 5 küçük şiiri, 1983), “3 ποιήματα του Ρ. Βάγκνερ” (R.Vagner’in 3 şiiri, 1983), “Ο άνθρωπος με την άμμο”, (Kum ve insan, Ε.Τ.Α. Hofman’dan oda orkestrası için tiyatro eseri, 1983-84), “Για πιάνο και ορχήστρα δωματίου” (Piyano ve oda orkestrası için, 1985), “Η επιστροφή – Ο γυρισμός” (Dönüş, tek perdelik oyun operası, K.Tsitseli ve Hr.Kliridi’in librettosuna, 1987-88), “5 Μουσικές Στιγμές” (5 müzik anı, flüt için,1989), “Επίλογος Ι και ΙΙ” (Epilog Ι ve ΙΙ, Sahturi’nin şiiri, 1989), “Προανάκρουσμα σε μια ελεγεία” (Bir elejide prelüt, çello ve piyano için, 1991), “Σουίτα για 2 πιάνα” {2 piyano için Süit, “Νεκρές φύσεις” (Ölüdoğa) balesinden, 1990}, “Χορικά από τις Βάκχες” (Bakhalardan Koro şarkısı, kadın korosu ve orkestra için, 1993), “Τονικές Σπουδές” (Vurgu öğrenimleri, piyano için), “Μικρές σπουδές modales” (Modales küçük öğrenimleri, piyano için), “Τρίο για φλάουτο, βιόλα και κιθάρα” (Flüt, viyola ve gitar için trio), “Μικρή πρωινή μουσική” (Küçük sabah müziği, bale), “Χορεία Ι” (Topluluk Ι, soprano, dansör ve küçük heyet için), “Χορεία ΙΙ” (Topluluk ΙΙ), “Βάκχαι” (Bakhalar, lirik dramı), başka eserleri vardır.

 

 

Yazar: Andreas Chaniotis, müzisyen, Atina Üniversitesi Müzik Çalışmaları Bölümü

Kaynak:

Αργύρης Κουνάδης (1924 – 2011)

Σαν σήμερα: Βιογραφίες – Αργύρης Κουνάδης

Τάκης Καλογερόπουλος, Το λεξικό της Μουσικής, Εκδόσεις Γιαλλέλη, Αθήνα 1998.

Advertisements