Halk şarkılarını kategorileri

 Για την Ελληνική έκδοση του κειμένου πατήστε εδώ

 

Halk Şarkılarını kategorilere ayırmak kolay değildir. Sınıflandırmaları hakkında değişik ve birbiriyle zıt görüşler mevcuttur. Bunun sebeplerinden bir tanesi de bazen aynı şarkılara değişik durumlarda rastlamak mümkündür. Bir diğer neden ise karıştırmaktır: kleftika (zeybek) şarkıları mesela daha eski kategorilerden unsurlar içermektedirler (yakarışlar, gurbet türküleri vs) Her halükarda, kategorilemenin esası olarak Nikolaos Politis’in ekloge apo ta tragudia tu elliniku lau, 1914 (1978)Atina eserindeki kategorileme esas olarak alınmaktadır: bunlar tarihi, kleftika (zeybek), Akritika, Paraloges, Sevgi türküleri, evlilik, ninni, kalanda, Vaitika, gurbet, aşağı dünya ve Azrail yakarışları, vecizeler, çalışma ve Vlahika ve alay halk şarkılardır. Genelde rastladığımız ömnemli bir kategor ise kafiyelerdir.

Daha özetlenmiş bir şekilde sınıflandırmak istiyorsak 3 tane temel kategori sunabiliriz: a) hayat etkinlikleri hakkında şarkılar, düğün, aşk, gurbet, iş, çocuk vs b) tarihi ( Akritika, zeybek vs) ve c) paraloges, konuları geröek ya da hayali macerarar içermektedir.

Bundan da öte, halkl şarkılarını in karakteristiklerini özetlemek istersek : epiklirik, bunlarala paraloges ve Akritika dahildir çünkü duyguların yanısıra epik olayları ( destanlar) da tasvir etmektedirler. Tasvir ettikleri tarih sade ve özlüçe verilmektedir. Kahramanlar kişi olarak değil de Yunan toplumunun ‘tipik karakteristiklerini’ ve toplumun değrlerini ifade etmektedirler. Genelde bir özellikleri ön plandadır. Şarkıların konuları doğa ve hayattan alınmıştır ve insanın doğa ile yakın ilişkisini ifade etmektedirler. Bu nedenden dolayı kişileştirmelere sıklıkla rastlanmaktadır, zaman ve mekan belirtilen durumlarda da bu genellikle göstermeliktir.

Bu çalışmada Akritkika ile uğraşmayacağız. Kategorilerin detaylı bir ayrımını sunacağız. Akritika kümesini önemi nedeniyle ayrı tutup, özel bir bölümde ele alacağız. Kullanacağımız sıralamada değişik kategorilerin zaman cetveline mümkün olduğunca sadık kalacağız. Bu tür bir sıralamada Akritika kümesi ilk sırada yer almalıydı, çünkü bu şairsel metinlerde kullanılan dil çağdaş Yunan dilinin en eski örnekleridir ve 10.yy başlarından itibaren gelişlişmektedirler. Ama dahil etmediğimiz için Paraloges kategorisinden başlayacağız.

Yazar: Andreas Chaniotis, müzisyen, Atina Üniversitesi Müzik Çalışmaları Bölümü mezunu

 

KAYNAKLAR:
Π.Δ. Μαστροδημήτρης, Η ποίηση του Νέου Ελληνισμού, Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν, Αθήνα 1994

Γ.Κ. Σπυριδάκης, Ελληνική Λαογραφία, τεύχος Δ’, Αθήνα 1975.

Eρατ. Γ. Καψωμένος, Δημοτικό τραγούδι – Μια διαφορετική προσέγγιση, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1999 (5η έκδοση).

Γρηγ. Μ. Σηφάκης, Για μια ποιητική του Δημοτικού τραγουδιού, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης Ηράκλειο 1998.

Σωκρ. Λ. Σκαρτσής, Το δημοτικό τραγούδι, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1985.

Πρακτικά Τέταρτου Συμποσίου Ποίησης, Αφιέρωμα στο Δημοτικό τραγούδι, Πανεπιστήμιο Πατρών, Ιούλιος 1984, Γνώση, Αθήνα, 1985.

http://www.tsouchlarakis.com/tragoudia.htm

 

Advertisements