Düğün Şarkıları

Για την Ελληνική έκδοση του κειμένου πατήστε εδώ

 

Yedinci kategorimiz Düğün (tu Ğamu) ya da Gelin (Nifyatika) Şarkılarıdır. Genellikle evlenen çiftin akrabaları ve arkadaşları tarafından söylenen bu şarkıların teması düğünün ve öncesindeki hazırlığın değişik aşamalarıdır: Damatın traş olması, gelinin hazırlanması, Kilise’ye varana kadar yolda geçen süre vb. Bu türün aşk şarkılarından farkı, çiftin hislerinden ziyade gelenek ve göreneklere odaklanmasıdır. Hissiyat daha resmî ve törensel bir üslupla ifade ediliyor.

Düğün töreni sırasında şarkı söyleme alışkanlığı Homeros’un yıllarından beri yaşamaktadır. İlyada’da bunun örneklerine rastlıyoruz (S. 493); “imeneos” (Antik Yunanca’da düğün şarkısı) ya da “ado ton imeneo” (Antik Yunanca Attik diyelektinde, ‘düğün şarkısı söylüyorum’) gibi ifadelerde de bu açıkça görülüyor. Bu kategorinin de dört alt türü var, düğün odasında(epithalamya) söylenenler, düğün odasının dışında söylenenler, uyumadan öncekiler(kimistika) ve kalktıktan sonrakiler(eğertika).

ΣΗΜΕΡΑ ΓΑΜΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ
(SİMERA ĞAMOS YİNETE)
BUGÜN DÜĞÜN VAR

(Paros Adası)

Sözler:

Σήμερα γά , σήμερα γάμος γίνεται
(Simera ğa, simera ğamos yinete)
(Bugün dü-, bugün düğün var)

σ’ ωραίο περιβόλι, σ’ ωραίο περιβόλι
(s’ oreo perivoli, s’ oreo perivoli)
(güzel bahçede, güzel bahçede)

Σήμερα απο , σήμερα αποχωρίζεται
(Simera apo, simera apohorizete)
(Bugün ay-, bugün ayrılıyor)

η μάνα από την κόρη, η μάνα από την κόρη
(i mana apo tin kori, i mana apo tin kori)
(ana kızından, ana kızından)

Γαμπρέ τη νύ , γαμπρέ τη νύφη ν’ αγαπάς
(Gambre ti ni, gambre ti nifi n’ ağapas)
(Damat ge-, damat gelini sevesin)

Να μην την εμαλώνεις, να μην την εμαλώνεις
(Na min tin emalonis, na min tin emalonis)
(Ona kızmayasın, ona kızmayasın)

Σαν το βασί , σαν το βασιλικό στη γη
(San to vasi, san to vasiliko sti yi)
(Reyhan gi-, reyhan gibi topraktaki)

να τηνε καμαρώνεις, να τηνε καμαρώνεις
(na tine kamaronis, na tine kamaronis)
(onunla gurur duyasın, onunla gurur duyasın)

Σήκω περή , σήκω περήφανε αητέ
(Siko peri, siko perifane aite)
(Kalk kıv-, kalk kıvançlı kartal)

κι άνοιξε τα φτερά σου, κι άνοιξε τα φτερά σου
(ki anikse ta ftera su, ki anikse ta ftera su)
(ve aç kanatlarını, ve aç kanatlarını)

Να πεταχτεί, να πεταχτεί η πέρδικα
(Na petahti, na petahti i perdika)
(Uçsun, uçsun keklik)

που ’χεις στην αγκαλιά σου, που ’χεις στην αγκαλιά σου
(pu ‘his stin angalya su, pu ‘his stin angalya su)
(kucağında tuttuğun, kucağında tuttuğun)

ΤΗΝ ΝΥΦΗ ΜΑΣ ΤΗΝ ΕΙΧΑΜΕ
(TİN NİFİ MAS TİN İHAME)
GELİNİMİZ

(İmvroz Adası)

 

Sözler:

Την νύφη μας την είχαμε εις το κουτί βαλμένη
(Tin nifi mas tin ihame is to kuti valmeni)
(Gelinimizi kutuya koymuştuk)

και τώρα την εβγάλαμε πέρδικα στολισμένη.
(ke tora tin evğalame perdika stolizmeni.)
(şimdi de süslü keklik olarak çıkarttık.)

Γαμπρός είν’ το ζιμπούλι κι η νύφη διασεμί
(Ğambros in’ to zimbuli ki i nifi diasemi)
(Damat sümdüldür gelin de yasemin)

και η κουμπαροπούλα Βενέτικο φλουρί.
(ke i kumbarapula Venetiko fluri.)
(sadıç da Venedik lirası.)

Γαμπρέ στρώσι το σπίτο σου, με κατιφέ τ’νικάτο
(Ğambre strosi to spito su, me katife t’ nikato)
(Damat evini, Tinos kadifesiyle döşe)

κι η νύφη που σε δώσαμε, δεν είναι παρακάτω.
(ki i nifi pu se dosame, den ine parakato.)
(sana verdiğimiz gelin de, daha aşağısı için değil.)

Γαμπρέ μου παλικάρι, γαμπρέ μου τσιρλιπή
(Ğambre mu palikari, ğambre mu tsirlipi)
(Damadım delikanlım, damadım yiğidim)

έβγα στο παραθύρι να σκάζουν οι εχτροί.
(evğa sto parathiri na skazun i ehtri.)
(pencereye çık da düşmanlar çatlasın.)

Γαμπρός μας είνι άξιος, καράβι ν’ αρματώσει
(Ğambros mas ini aksios, karavi n’ armatosi)
(Damadımız layıktır, gemiye kaptan olmaya)

στην Αλεξάνδρ(ει)α να το πα(ει), μάλαμα να φορτώσει.
(stin Aleksandr[i]a na to pa[i], malama na fortosi.)
(İskenderiye’ye götürmeye, altın doldurmaya.)

Γαμπρός είν’ το ζιμπούλι κι η νύφη διασεμί
(Ğambros in’ to zimbuli ki i nifi diasemi)
(Damat sümbüldür gelin de yasemin)

και ο κουμπάρος είναι της Πόλης το κλειδί.
(ke o kumbaros ine tis Polis to klidi.)
(sadıç da İstanbul’un anahtarı.)

Σήμερα λάμπει ο ουρανός, σήμερα λάμπει η μέρα
(Simera lambi o uranos, simera lambi i mera)
(Bugün gökyüzü aydın, bugün gün aydın)

σήμερα στεφανώνεται, αητός την περιστέρα.
(simera stefanonete, aitos tin peristera.)
(bugün evleniyor, kartal güvercinle.)

Άσπρο σταφύλι ραγιακί κι κόκκινο κιράσι
(Aspro stafili rayaki ki kokino kirasi)
(Beyaz üzüm, pembe ve kırmızı şarap)

τ’ αντρόγυνο που έγινε, να ζήσει να γεράσει.
(t’ androyino pu eğine, na zisi na yerasi.)
(yeni evli çiftimiz, bir yastıkta kocasın.)

Σ’ ΟΣΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΚΙ ΑΝ ΕΠΗΓΑ
(S’ OSUS ĞAMUS Kİ AN EPİĞA)
KAÇ DÜĞÜNE GİTTİMSE DE

(Kuzey Trakya)

 

Sözler:

Σ’ όσους γα κι αμάν αμάν,
(S’ osus ğa ki aman aman,)
(Kaç dü- aman aman,)

σ’ όσους γάμους κι αν επήγα
(s’ osus ğamus ki an epiğa)
(kaç düğüne gittimse de)

Σ’ όσους γάμους κι αν επήγα,
(S’ osus ğamus ki an epiğa,)
(Kaç düğüne gittimse de)

τέτοιο αντρόγυνο δεν είδα
(tetyo androyino den ida)
(böyle karı-koca görmedim)

Να `χει η νύφη τέτοια χάρη
(Na ‘hi i nifi tetya hari)
(Gelinde böyle zarafet)

κι ο γαμπρός όλο καμάρι
(ki o gambros olo kamari)
(damatta da kıvanç)

Σήμερα γίνονται ταίρι
(Simera yinonde teri)
(Bugün eş oluyorlar)

το φεγγάρι και τ’ αστέρι
(to fengari ke t’ asteri)
(ay ile yıldız)

Όργανα λαλούν τρεις μέρες,
(Orğana lalun tris meres,)
(Üç gün sazlar çalacak,)

ούτι, λύρες και φλογέρες
(uti, lires ke floğeres)
(utlar, lirler ve kavallar)

 

Yazar: Andreas Chaniotis, müzisyen, Atina Üniversitesi Müzik Çalışmaları Bölümü mezunu

 

KAYNAKLAR:
Π.Δ. Μαστροδημήτρης, Η ποίηση του Νέου Ελληνισμού, Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν, Αθήνα 1994

Γ.Κ. Σπυριδάκης, Ελληνική Λαογραφία, τεύχος Δ’, Αθήνα 1975.

Eρατ. Γ. Καψωμένος, Δημοτικό τραγούδι – Μια διαφορετική προσέγγιση, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1999 (5η έκδοση).

Γρηγ. Μ. Σηφάκης, Για μια ποιητική του Δημοτικού τραγουδιού, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης Ηράκλειο 1998.

Σωκρ. Λ. Σκαρτσής, Το δημοτικό τραγούδι, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1985.

Πρακτικά Τέταρτου Συμποσίου Ποίησης, Αφιέρωμα στο Δημοτικό τραγούδι, Πανεπιστήμιο Πατρών, Ιούλιος 1984, Γνώση, Αθήνα, 1985.

http://www.tsouchlarakis.com/tragoudia.htm

Advertisements