Νυφιάτικα ή Του γάμου

Metnin Türkçe versiyonu için lütfen burayı tıklayınız

 

Ως έβδομη κατηγορία μπορούμε να ορίσουμε τα Νυφιάτικα ή Του γάμου. Τραγουδιούνται από φίλους και συγγενείς του ζευγαριού, ενώ η θεματολογία τους λαμβάνεται από τις διάφορες φάσεις της γαμήλιας τελετουργίας: στο ξύρισμα του γαμπρού, στην ετοιμασία της νύφης, καθ’ οδόν για την Εκκλησία κ.α. Διαφοροποιούνται από τα τραγούδια της αγάπης ως προς το ότι εστιάζουν περισσότερο στα έθιμα κι όχι στα συναισθήματα των νεονύμφων. Το συναίσθημα εκφράζεται μέσα σε έν πιο επίσημο και τελετουργικό πλαίσιο.

Η συνήθεια των γαμήλιων τραγουδιών κατά την τελετή υπάρχει από τα Ομηρικά χρόνια. Αναφορές έχουμε στην Ιλιάδα (Σ. 493). Συναντάμε τις εκφράσεις “υμέναιος” και “άδει τον υμέναιον”. Χωρίζονται στα επιθαλάμια και σε εκείνα που είναι έξω από το δωμάτιο του ζευγαριού, τα κοιμιστικά και τα εγερτικά.

ΣΗΜΕΡΑ ΓΑΜΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ

(Πάρος)

 

 

 

 

Στίχοι:

Σήμερα γά , σήμερα γάμος γίνεται
σ’ ωραίο περιβόλι, σ’ ωραίο περιβόλι

Σήμερα απο , σήμερα αποχωρίζεται
η μάνα από την κόρη, η μάνα από την κόρη

Γαμπρέ τη νύ , γαμπρέ τη νύφη ν’ αγαπάς
Να μην την εμαλώνεις, να μην την εμαλώνεις

Σαν το βασί , σαν το βασιλικό στη γη
να τηνε καμαρώνεις, να τηνε καμαρώνεις

Σήκω περή , σήκω περήφανε αητέ
κι άνοιξε τα φτερά σου, κι άνοιξε τα φτερά σου

Να πεταχτεί, να πεταχτεί η πέρδικα
που ’χεις στην αγκαλιά σου, που ’χεις στην αγκαλιά σου

ΤΗΝ ΝΥΦΗ ΜΑΣ ΤΗΝ ΕΙΧΑΜΕ

(Ίμβρος)

 

 

 

 

 

Στίχοι:

Την νύφη μας την είχαμε εις το κουτί βαλμένη
και τώρα την εβγάλαμε πέρδικα στολισμένη.
Γαμπρός είν’ το ζιμπούλι κι η νύφη διασεμί*
και η κουμπαροπούλα Βενέτικο φλουρί.
Γαμπρέ στρώσι το σπίτο σου, με κατιφέ τ’νικάτο**
κι η νύφη που σε δώσαμε, δεν είναι παρακάτω.
Γαμπρέ μου παλικάρι, γαμπρέ μου τσιρλιπή
έβγα στο παραθύρι να σκάζουν οι εχτροί.
Γαμπρός μας είνι άξιος, καράβι ν’ αρματώσει
στην Αλεξάνδρ(ει)α να το πα(ει), μάλαμα να φορτώσει.
Γαμπρός είν’ το ζιμπούλι κι η νύφη διασεμί
και ο κουμπάρος είναι της Πόλης το κλειδί.
Σήμερα λάμπει ο ουρανός, σήμερα λάμπει η μέρα
σήμερα στεφανώνεται, αητός την περιστέρα.
Άσπρο σταφύλι ραγιακί*** κι κόκκινο κιράσι
τ’ αντρόγυνο που έγινε, να ζήσει να γεράσει.

Σ’ ΟΣΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΚΙ ΑΝ ΕΠΗΓΑ

(ΒΟΡΕΙΑ ΘΡΑΚΗ)

 

 

 

 

Στίχοι:

Σ’ όσους γα κι αμάν αμάν,
σ’ όσους γάμους κι αν επήγα
Σ’ όσους γάμους κι αν επήγα,
τέτοιο αντρόγυνο δεν είδα

Να `χει η νύφη τέτοια χάρη
κι ο γαμπρός όλο καμάρι
Σήμερα γίνονται ταίρι
το φεγγάρι και τ’ αστέρι
Όργανα λαλούν τρεις μέρες,
ούτι, λύρες και φλογέρες

 

 

Ανδρέας Χανιώτης, Μουσικός -Απόφοιτος Τμήματος Μουσικών Σπουδών ΕΚΠΑ

 

ΠΗΓΕΣ:

Π.Δ. Μαστροδημήτρης, Η ποίηση του Νέου Ελληνισμού, Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν, Αθήνα 1994

Γ.Κ. Σπυριδάκης, Ελληνική Λαογραφία, τεύχος Δ’, Αθήνα 1975.

Eρατ. Γ. Καψωμένος, Δημοτικό τραγούδι – Μια διαφορετική προσέγγιση, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1999 (5η έκδοση).

Γρηγ. Μ. Σηφάκης, Για μια ποιητική του Δημοτικού τραγουδιού, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης Ηράκλειο 1998.

Σωκρ. Λ. Σκαρτσής, Το δημοτικό τραγούδι, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1985.

Πρακτικά Τέταρτου Συμποσίου Ποίησης, Αφιέρωμα στο Δημοτικό τραγούδι, Πανεπιστήμιο Πατρών, Ιούλιος 1984, Γνώση, Αθήνα, 1985.

http://www.tsouchlarakis.com/tragoudia.htm

 

Advertisements